देवदह । परम्परागत बाजागाजाको प्रयोग समाजमा क्रमशः घट्दो क्रममा छ । आधुनिक ध्वनि उपकरण र पाश्चात्य शैलीको संगीतको प्रभावले युवापुस्ताको ध्यान आकर्षित गर्दा मौलिक बाजा भने ओझेल परिरहेको छ । तर पछिल्ला दिनहरुमा स्थानीय संघसंस्थाले परम्परागत बाजागाजा संरक्षणको पहल सुरु गरेको पाइन्छ । यसैबीचमा मौलिक संस्कृतिको संरक्षण गर्ने उद्धेश्यले प्रगति सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले देवदह ९ घोडाहामा १५ दिने मादल बजाउने तालिम सम्पन्न गरेको छ । 

श्रावण २१ गतेदेखि सुरु भएको तालिममा सामुदायिक वनसँग आवद्ध ४८ जना महिलाहरुको सक्रिय सहभागिता रहेको वनका अध्यक्ष दुर्गबहादुर रानाले जानकारी दिए । महिला सहभागिताले तालिमलाई अझ सशक्त बनाएको समूहको निष्कर्ष छ । ‘महिलालाई परिवार र समुदायको सांस्कृतिक अभ्यासको मेरुदण्ड मानिन्छन् ।’ अध्यक्ष रानाले भने, ‘महिलाले सिकेका सीपलाई घर–परिवार तथा सामुदायिक कार्यक्रमसम्म पु‍र्याउने सम्भावना बढी हुन्छ ।’

समापन समारोहमा बोल्दै देवदह नगरपालिका वडा नम्बर ९ का अध्यक्ष मोहन बहादुर जि.सी.ले संगीतले मानिसलाई अनुशासित एकाग्र बनाउने बताए । उनले संगीतलाई केवल मनोरञ्जनको माध्यमका रूपमा नभई, सामाजिक र सांस्कृतिक अभ्यासलाई निरन्तरता दिने जिम्मेवारीको रूपमा लिनुपर्ने उल्लेख गरे । ‘सिकाइलाई अभ्यासमा नल्याए छिटो बिर्सने हुन्छ । त्यसैले तालिममा सिकेका कुरालाई प्रयोगमा ल्याउन आवश्यक हुन्छ ।’ उनले भने, ‘यो तालिमलाई प्रारम्भिक आधार मानेर निरन्तरता दिनु म तालिमका सहभागीहरुलाई आग्रह गर्दछु ।’ 

साथै उनले वडा नं ९ मा सबैभन्दा धेरै सामुदायिक बन भएकाले त्यसको सदुपयोग गर्दै वडावासीले फाइदा उठाउन सक्नुपर्ने बताए । 

कार्यक्रममा वनका पूर्व अध्यक्ष तथा सल्लाहकार चमकान्त गौंडेल, खैराज शर्मा, प्रशिक्षक भगेन्द्र भगत, प्रशिक्षार्थी ललिता तिवारी लगाएतले बोल्दै मादललाई मौलिक बाजा मात्रै नभई सामुदायिक चेतना र आत्मीयताको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरे । ‘संगीतले ऊर्जा दिन्छ, स्वास्थ्यलाई सकारात्मक प्रभाव पार्छ र मनलाई प्रसन्न बनाउन सहयोग गर्छ ।’ उनीहरुले भने, ‘यस अर्थमा तालिम केवल सांगीतिक अभ्यास नभई जीवनलाई अनुशासित र सशक्त बनाउन मद्दत गर्ने माध्यम पनि हो ।’

समूहका अध्यक्ष दुर्ग बहादुर रानाको अध्यक्षतामा सम्पन्न समापन कार्यक्रम वरिष्ठ उपाध्यक्ष डोलराज न्यौपानेको स्वागत र सचिव वर्षा तिवारीको सञ्चालनमा सम्पन्न भएको हो ।