काठमाडौँ । अहिलेको आधुनिक युगमा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) हाम्रो भविष्यको एक महत्वपूर्ण भाग बनेको छ । यस प्रविधिको प्रयोग गरेर, विश्वको सबैभन्दा ठूलो अन्तरिक्ष एजेन्सी, नासाले ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको छ । नासाको पर्सिभरेन्स रोभरले कुनै पनि मानव मार्गदर्शन बिना नै पूर्ण रूपमा एआईको सहयोगमा मंगल ग्रहको कठिन सतह पार गरेर नयाँ रेकर्ड कायम गरेको छ ।

सामान्यतया, मंगल ग्रहमा रोभर सञ्चालन गर्न, पृथ्वीका वैज्ञानिकहरूले यसको हरेक चाललाई सावधानीपूर्वक योजना बनाउनुपर्छ । यद्यपि, डिसेम्बर ८ र १० मा गरिएको परीक्षणको क्रममा, यो रोभरले कुनै पनि मानव सहयोग बिना आफ्नै मार्ग तय गरेर सबैलाई चकित पारेको थियो । यो अन्तरिक्ष विज्ञानको संसारमा पहिलो र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण घटना हो जहाँ रोभरले कुनै पनि मार्गदर्शन बिना स्वतन्त्र रूपमा आफ्नो यात्रा पूरा गरेको छ ।

मंगल ग्रह पृथ्वीबाट लगभग २२ करोड ५० लाख किलोमिटर टाढा भएकोले, त्यहाँ पुग्न संकेतहरूमा उल्लेखनीय ढिलाइ हुने गर्दछन् । यो चुनौती पार गर्न, वैज्ञानिकहरूले रोभरमा 'जेनेरेटिभ एआई' प्रविधि प्रयोग गरेका छन् । यस प्रविधिको साथ, रोभरले अघिल्ला मिसनहरूबाट स्वतन्त्र रूपमा डेटा बुझेको थियो र मानिसहरू जस्तै, छविहरूको आधारमा यसको मार्गविन्दुहरू निर्धारण गरेको थियो । अब, रोभरले कठिन र कठिन भूभागमा नेभिगेट गर्न मानव निर्देशनहरूको प्रतीक्षा गर्नुको सट्टा आफैं सुरक्षित निर्णय लिन सक्ने भएको छ ।

यो सम्पूर्ण अभियान नासाको जेट प्रोपल्सन प्रयोगशालाले नेतृत्व गरेको थियो। जेनेरेटिभ एआई अब अन्तरिक्ष विज्ञानको संसारलाई पूर्ण रूपमा रूपान्तरण गर्न तयार भएको यस घटनाले देखाएको छ । चाहे यो मंगल ग्रहको चट्टानहरू पहिचान गर्ने होस्, कसैको सही स्थान पत्ता लगाउने होस्, वा सबैभन्दा सुरक्षित मार्ग छनौट गर्ने होस् अब एआईले यी सबै कार्यहरू मानव भन्दा पनि राम्रोसँग गर्न सक्षम देखिएको छ ।

नासाका प्रमुख जेरेड आइज्याकम्यानका अनुसार, यो सफलताले हाम्रो प्राविधिक क्षमताहरू उल्लेखनीय रूपमा उन्नत भएको देखाउछ । यस्तो स्व-ड्राइभिङ प्रविधिले भविष्यका अभियानहरूलाई मात्र बढाउँदैन, तर पृथ्वीबाट संकेतहरू प्राप्त गर्न ढिलाइ भए पनि रोभरहरूलाई कठिन मार्गहरूमा छिटो निर्णय लिन मद्दत गर्नेछ । यसले समय बचत गर्नेछ र वैज्ञानिक खोजहरूको दायरालाई उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गर्नेछ ।