काठमाडौँ । अमेरिकाको रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनले पहिचान हुन नसकेका हवाई घटनासम्बन्धी आफ्नो अभिलेखको छैटौँ समूह सार्वजनिक गरेको छ ।

सार्वजनिक गरिएका दस्तावेजमा गोप्य सैन्य अनुसन्धान कार्यक्रम, रहस्यमय हवाई घटनासँग जोडिएका भनिएका चोटपटक तथा दशकौँ लामो सरकारी अनुसन्धानका विवरण समेटिएका छन् ।

पछिल्लो सार्वजनिक विवरणमा सन् १९५२ देखि २०२५ सम्मका ७१ वटा अभिलेख छन् । तीमध्ये ६७ वटा अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय र चारवटा कोलोराडोका स्थानीय सुरक्षा निकायबाट प्राप्त भएका हुन् । अभिलेखमा ५५ वटा पिडिएफ दस्तावेज, १५ वटा भिडियो र एउटा श्रव्य रेकर्डिङ छन्। अधिकांश सामग्रीमा केही विवरण हटाइएको छ ।

सबैभन्दा महत्वपूर्ण विवरण सन् २००८ मा रक्षा गुप्तचर निकायले स्थापना गरेको उन्नत हवाई हतियार प्रणाली अनुप्रयोग कार्यक्रमसँग सम्बन्धित छन् । उक्त कार्यक्रमले सन् २०५० सम्म देखिन सक्ने सम्भावित हवाई सुरक्षा जोखिम र नयाँ प्रविधिको अध्ययन गरेको थियो। कार्यक्रम सन् २०१२ मा समाप्त भएको थियो ।

सार्वजनिक गरिएका सामग्रीमा ३७ वटा रक्षा गुप्तचर सन्दर्भ दस्तावेज पनि छन् । ती दस्तावेजमा अन्तरिक्षका सुरुङ, अत्यन्त तीव्र गतिमा यात्रा गर्ने सम्भावित प्रविधि, गुरुत्वाकर्षणविहीन प्रविधि, नकारात्मक द्रव्यमानमा आधारित चाल प्रणाली र अदृश्य हुने प्रविधिजस्ता विषयको अध्ययन गरिएको छ ।

यी दस्तावेज यसअघि नै सूचनाको स्वतन्त्रता कानुनअन्तर्गत सार्वजनिक भइसकेका थिए । तर पछिल्लो संस्करणमा ती तयार पार्ने सरकारी निकायका केही कार्यालयको नामसहित थप विवरण समेटिएको छ । पेन्टागनले भने यी सामग्री मौलिक अनुसन्धान नभई विभिन्न अवधारणाको अध्ययन र सन्दर्भ सामग्री मात्र भएको स्पष्ट पारेको छ। त्यसैले दस्तावेजमा उल्लेखित अवधारणालाई प्रमाणित भएको तथ्यका रूपमा नलिन पनि पेन्टागनले जनाएको छ ।

सन् २०१० को ३८ पृष्ठ लामो एउटा अध्ययनमा असामान्य हवाई प्रणालीसँग सम्बन्धित भनिएका चोटपटकका घटनाको विश्लेषण गरिएको छ। अध्ययनमा तीन जना विद्युतीय सञ्चार उपकरणका इन्जिनियरले रहस्यमय घटना अनुभव गरेपछि छालामा रातोपन, अत्यधिक गर्मीको असर र कपाल झर्ने लगायतका समस्या देखिएको उल्लेख छ ।

एउटा घटनामा उनीहरूमा विकिरणजन्य रोगका लक्षण देखिएको र केही वर्षपछि घातक प्रकृतिका परिवर्तन देखिएको दाबी गरिएको छ । यस्ता विवरण भने अध्ययनमा समेटिएका रिपोर्ट तथा दाबीमा आधारित रहेको देखिन्छ ।

नयाँ अभिलेखमा सैन्य क्यामेराबाट खिचिएका पहिचान हुन नसकेका वस्तुका भिडियो पनि छन्। सन् २०२२ मा मध्यपूर्वमा रेकर्ड गरिएको एउटा घटनामा त्यस्तो वस्तु प्रतिघण्टा करिब ८० देखि १८० माइलको गतिमा अघि बढेको उल्लेख छ । अर्को भिडियोमा साना गोलाकार छवटा वस्तु देखिएका छन्, जसले पटक–पटक दिशा परिवर्तन गरेको बताइएको छ ।

ऐतिहासिक अभिलेखमा सन् १९५२ को अमेरिकी वायुसेनाका अधिकारी एडवर्ड रुपेल्टसँग सम्बन्धित रेकर्डिङ पनि समावेश छ। उनले त्यतिबेला गरिएको युएफओ अनुसन्धानबारे बोल्दै करिब ८ सय रिपोर्टमध्ये झन्डै २० प्रतिशत घटना समाधान हुन नसकेको बताएका थिए ।

यसैबीच, पेन्टागनले वर्तमान तथा पूर्वकर्मचारीलाई पनि असामान्य हवाई घटनासम्बन्धी जानकारी सरकारसमक्ष उपलब्ध गराउन सक्ने कानुनी व्यवस्था ल्याएको छ। गैरप्रकटीकरण सम्झौतामा बाँधिएका कर्मचारीलाई समेत सम्बन्धित जानकारी सरकारलाई दिन सहज बनाउने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गरिएको बताइएको छ ।