काठमाडौँ । सन् २०२७ अगस्ट २ मा विश्वले २१औँ शताब्दीकै सबैभन्दा लामो पूर्ण सूर्यग्रहण अवलोकन गर्ने अवसर पाउने भएको छ । खगोलविद्हरूका अनुसार यस दिन चन्द्रमाले सूर्यलाई पूर्ण रूपमा ढाक्नेछ र केही स्थानमा करिब ६ मिनेट २३ सेकेन्डसम्म दिनकै समयमाअन्धकार छाउनेछ ।

पूर्ण सूर्यग्रहणका बेला तापक्रम केही घट्ने, आकाशमा केही तारा र ग्रह देखिन सक्ने तथा सूर्यको बाहिरी चम्किलो तह नाङ्गो आँखाले अवलोकन गर्न सकिने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार यो यस शताब्दीको सबैभन्दा महत्वपूर्ण खगोलीय घटनामध्ये एक हुनेछ ।

यो पूर्ण सूर्यग्रहण अटलान्टिक महासागरबाट सुरु भई दक्षिणी स्पेन, जिब्राल्टर, मोरक्को, अल्जेरिया, ट्युनिसिया, लिबिया, इजिप्ट, सुडान, साउदी अरब, यमन र सोमालियासम्म पुग्नेछ ।

पूर्ण ग्रहणको सबैभन्दा लामो अवधि इजिप्टको लक्सर आसपास देखिनेछ, जहाँ करिब ६ मिनेट २३ सेकेन्डसम्म पूर्ण अन्धकार रहने अनुमान गरिएको छ । यही कारण यसलाई २१औँ शताब्दीकै सबैभन्दा लामो पूर्ण सूर्यग्रहण मानिएको हो ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार ग्रहणका बेला चन्द्रमा पृथ्वीको अपेक्षाकृत नजिक हुने भएकाले सामान्यभन्दा ठूलो देखिनेछ र सूर्यलाई लामो समयसम्म पूर्ण रूपमा ढाक्न सक्नेछ । त्यसैबेला पृथ्वी सूर्यबाट सबैभन्दा टाढाको अवस्थाको नजिक रहने भएकाले सूर्य सामान्यभन्दा केही सानो देखिनेछ। यी दुई खगोलीय अवस्थाको दुर्लभ संयोगका कारण पूर्ण सूर्यग्रहणको अवधि सामान्यभन्दा निकै लामो हुने बताइएको छ ।

यो पूर्ण सूर्यग्रहण नेपालबाट भने देख्न पाइने छैन । यद्यपि युरोप, अफ्रिका र पश्चिमी एसियाका करोडौँ मानिसले पूर्ण वा आंशिक सूर्यग्रहण अवलोकन गर्न सक्नेछन् ।

अनुमानअनुसार विश्वभर चार अर्बभन्दा बढी मानिसले प्रत्यक्ष वा आंशिक रूपमा यो ग्रहण हेर्ने अवसर पाउनेछन् । पूर्ण ग्रहणका केही मिनेट दिनको उज्यालो साँझजस्तै अँध्यारो हुनेछ । तापक्रम केही घट्नेछ भने केही चम्किला तारा र ग्रह पनि देखिन सक्नेछन् ।

यही समयमा सूर्यको बाहिरी तह नाङ्गो आँखाले अवलोकन गर्न सकिन्छ । साथै ‘बेलीको माला’ र ‘हीराको औँठी’ भनेर चिनिने दुर्लभ दृश्य पनि देख्न सकिने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् । यी दृश्य चन्द्रमाको सतहका खाल्डाखुल्डीबाट सूर्यका किरण छिर्दा देखिन्छन् ।

विशेषज्ञहरूले पूर्ण ग्रहणको अत्यन्त छोटो समयबाहेक सूर्यलाई सिधै हेर्नु आँखाका लागि खतरनाक हुने चेतावनी दिएका छन् । त्यसैले सूर्यग्रहण हेर्दा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार प्रमाणित गरिएको विशेष सौर्य चस्मा मात्रै प्रयोग गर्नुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ । सामान्य घामको चस्माले आँखाको सुरक्षा नगर्ने पनि उनीहरूले बताएका छन् ।

लामो अवधिको पूर्ण ग्रहण, सफा आकाश भएका क्षेत्रमाथि यसको मार्ग र ऐतिहासिक स्थलहरूबाट अवलोकन गर्न सकिने भएकाले यो घटना खगोल विज्ञानका लागि निकै महत्वपूर्ण मानिएको छ । वैज्ञानिकहरूले यसलाई खगोलीय घटनाको अध्ययन गर्ने अवसरका रूपमा यसलाई लिएका छन् भने ग्रहण पर्यटनका लागि पनि स्पेनदेखि इजिप्टसम्मका क्षेत्र प्रमुख आकर्षण बन्ने अपेक्षा गरिएको छ । धेरै मानिसका लागि यो जीवनकै सबैभन्दा लामो र अविस्मरणीय पूर्ण सूर्यग्रहण बन्न सक्ने विश्वास गरिएको छ ।